Συνομιλίες Ρωσίας – ΗΠΑ: Ύφεση & διευθέτηση ή κρίση πιο μεγάλη και επικίνδυνη;

14 Ιανουαρίου, 2022


Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας που έγιναν την Δευτέρα 10 Ιανουαρίου στην Γενεύη με επίκεντρο την Ουκρανία δείχνουν ότι μόλις άρχισε μία δύσκολη και μακρά διαπραγμάτευση που αναντίρρητα θα καλύψει ευρύτερα θ…



Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας που έγιναν την Δευτέρα 10 Ιανουαρίου στην Γενεύη με επίκεντρο την Ουκρανία δείχνουν ότι μόλις άρχισε μία δύσκολη και μακρά διαπραγμάτευση που αναντίρρητα θα καλύψει ευρύτερα θέματα που αφορούν στην ευρώ-ατλαντική ασφάλεια έστω και αν δεν θέλει να το παραδεχθεί η Αμερική αλλά και η Δύση γενικότερα. Η συνάντηση των δύο πολυμελών αντιπροσωπειών με επικεφαλής δύο εμπειρότατους διπλωμάτες καριέρας, από τις ΗΠΑ η ΥΦΥΠΕΞ κ. Γουέντυ Σέρμαν και από την Ρωσική Ομοσπονδία ο ομόλογος της κ. Σεργκέι Ριάμπκοφ, είχε συμφωνηθεί από τον Αμερικανό και τον Ρώσο Πρόεδρο στην συνάντηση τους στην Γενεύη τον περασμένο Ιούνιο και οριστικοποιήθηκε στην 50λεπτη τηλεφωνική συνομιλία που είχαν οι δύο ηγέτες την 30 Δεκεμβρίου.

Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου
Αντιστράτηγος ε.α., Εκτελεστικός Διευθυντής στο «Παρατηρητήριο Ευρωμεσογειακής Ασφάλειας και Συνεργασίας»

Για να τηρηθούν τα προσχήματα, οι συνομιλίες της Δευτέρας έγιναν κάτω από τις προβλέψεις του Μηχανισμού «Διαλόγου Στρατηγικής Σταθερότητας» (Strategic Stability Dialogue) που αφορά σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Η Μόσχα όμως ξεκίνησε με «γκολ από τα αποδυτήρια» καθόσον με την εξαναγκαστική της πολιτική στο θέμα της Ουκρανίας έφερε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την Ουάσιγκτον όχι μόνο για αυτό αλλά και για ευρύτερα θέματα της ευρώ-ατλαντικής ασφαλείας.

Η Αμερικανό-ρωσική συνάντηση της Δευτέρας παρά το γεγονός ότι διήρκεσε περίπου 8 ώρες, ήταν εισαγωγική και εκτιμάται ότι δεν έγινε επί της ουσίας διαπραγμάτευση. Αυτό φαίνεται και από τις δηλώσεις των δύο επικεφαλής Υφυπουργών οι οποίες μάλλον συγκλίνουν. Η κ. Σέρμαν επεσήμανε ότι η κάθε πλευρά άκουσε τις ανησυχίες ασφαλείας της άλλης ενώ και οι δύο κατανόησαν καλύτερα τις θέσεις αλλήλων, συμφωνώντας ότι ο δρόμος της διπλωματίας δίνει λύση διάρκειας στα θέματα αυτά. Προσέθεσε μάλιστα ότι «έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας και η πραγματική πρόοδος μπορεί να σημειωθεί μόνο σε κλίμα αποκλιμάκωσης».

Από την πλευρά του ο κ. Ριάμπκοφ χαρακτήρισε την συνάντηση «δύσκολη, μακρά, πολύ επαγγελματική και συγκεκριμένη, χωρίς να σκαλώσει στα θέματα αιχμής» προσθέτοντας απευθυνόμενος πρωτίστως στο εσωτερικό της χώρας του ότι «αισθάνθηκε ότι η αμερικανική πλευρά έλαβε πολύ σοβαρά υπόψη τις ρωσικές προτάσεις και τις μελέτησε σε βάθος»!

 

Παρά το γεγονός ότι η Αμερική ανέλαβε να συνδιαλλαγεί με την Ρωσία με τον βασικό ρόλο όμως όπως υποστηρίζουν Αμερικανοί αναλυτές να τον έχει ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας κ. Σάλιβαν και όχι το Αμερικανικό ΥΠΕΞ, η κ. Σέρμαν δήλωσε ότι στα θέματα της Ευρωπαϊκής Ασφάλειας θα υπάρξει συμμετοχή και των συμμάχων στο ΝΑΤΟ.

Αυτός μάλιστα ήταν και σκοπός της προχθεσινής σύγκλησης του Συμβουλίου ΝΑΤΟ Ρωσίας (NATO- Russia Council) για το οποίο κρίνουμε σκόπιμο να διευκρινίσουμε ότι δεν είναι …Σύνοδος ΝΑΤΟ και Ρωσίας στην φόρμα ΝΑΤΟ+1 όπως κάποια λανθασμένα νόμισαν, αλλά τα 30 μέλη της Συμμαχίας και η Ρωσία είναι ακριβώς ισότιμα μέλη. Αρέσει δεν αρέσει και αυτό το γεγονός είναι ακόμα μία ρωσική επιτυχία καθόσον το Συμβούλιο συνιστά έναν μηχανισμό διαβούλευσης, συνεργασίας, με κοινές αποφάσεις και κοινές δράσεις με βάση την αρχή της συναίνεσης (consensus).

Επομένως ήταν επόμενο ότι δεν θα προέκυπτε κάτι ουσιαστικό στην χθεσινή συνεδρίαση του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας. Είναι όμως εξαιρετικά σημαντικό ότι οι Σύμμαχοι βρέθηκαν και πάλι μαζί με Ρώσους σε ένα φόρουμ μετά από δύο χρόνια (τρεις συνολικά συνεδριάσεις από το 2014), την απέλαση έξι Ρώσων αξιωματούχων της Ρωσικής Αποστολής στο Αρχηγείο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, την αναστολή λειτουργίας της Μόνιμης Αντιπροσωπείας και το κλείσιμο του Γραφείου Συνδέσμου στην Μόσχα έστω και αν όλα τα μέλη του Συμβουλίου παρέμειναν σταθερά στις θέσεις τους.

Όπως μας ενημέρωσε ο ΓΓ/ΝΑΤΟ κ. Γενς Στόλτενμπεργκ στην δήλωση που έκανε αμέσως μετά την συνεδρίαση επιβεβαίωσε τις σημαντικές διαφορές που υπάρχουν οι οποίες είναι δύσκολο να γεφυρωθούν αλλά μίλησε για ειλικρινή συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων και την απόφαση να προχωρήσει ο διάλογος με βάση συγκεκριμένο πρόγραμμα και με την πολιτικό-στρατιωτική επικοινωνία να επαυξηθεί.

Καμία πλευρά δεν επιθυμεί πολεμική σύγκρουση. Η Ρωσία η οποία δημιούργησε την κρίση ναι μεν είναι αναθεωρητική αλλά όχι ανορθολογική δύναμη. Μετά την Κριμαία απλά και μόνο με την απειλή χρήσεως στρατιωτικής ισχύος επιδιώκει την παγίωση της απόσχισης του Ντόνμπας όπως έχει γίνει ήδη με την Αμπχαζία, την Νότια Οσσετία και παλαιότερα της Υπερδνειστερίας στην Μολδαβία και απαγορεύει, όπως ακριβώς το λέμε, απαγορεύει την ένταξη της Ουκρανίας αλλά και της Γεωργίας στο ΝΑΤΟ.

Είτε με αυτό που αναφέρεται ως τελεσίγραφο από την Δύση, είτε με τις προτάσεις της σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας όπως τις ονομάζει το Ρωσικό ΥΠΕΞ ζητάει πλέον τώρα και την νομική δέσμευση περί μη επέκτασης του στις δύο προαναφερθείσες πρώην Σοβιετικές «Δημοκρατίες». Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ αποφεύγουν την διατύπωση της λέξης «διαπραγμάτευση» και προτιμούν την λέξη ….διάλογο, όπως εμείς με τις … διερευνητικές.

Είναι δυσχερές να εκτιμήσουμε που θα καταλήξει όλο αυτό και αν θα βρεθεί κοινό έδαφος για μία ύφεση και διευθέτηση ή θα ακολουθήσει μία μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη κρίση σε περίπτωση αποτυχίας. Μετά όμως από την πρώτη ανάλυση των δεδομένων τολμούμε να εκτιμήσουμε ως το πιθανότερο σενάριο το πρώτο. Ίσως η Μόσχα να έχει «διαβάσει» καλύτερα την Ουάσιγκτον απ’ ότι η Ουάσιγκτον την ίδια.

Λόγω της μετατόπισης του κέντρου βάρους στην Ασία, διαφαίνεται ότι η Διοίκηση Μπάιντεν επιζητεί «μια σταθερή, προβλέψιμη σχέση» με τη Ρωσία παρά το γεγονός ότι η γραφειοκρατία του αμερικανικού ΥΠΕΞ και τα στελέχη των Δημοκρατικών που επανήλθαν σε αυτό έχουν διαφορετική προσέγγιση. Για αυτό επισημάνθηκε παραπάνω ότι ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν έχει το «πάνω χέρι». Αρκεί να μνημονεύσουμε ότι στην Ενδιάμεση Στρατηγική (Καθοδήγηση) Εθνικής Ασφάλειας (Interim National Security Strategy Guidance – INSSG) του Μαρτίου 2021 αναφέρεται η Κίνα δεκαπέντε φορές, τη Ρωσία πέντε και η Ουκρανία καθόλου.

Πιστεύουμε ότι ΗΠΑ και Ρωσία επιζητούν ύφεση κατά το πρότυπο της πολιτικής ύφεσης που εφαρμόστηκε κατά τον Ψυχρό Πόλεμο (Harmel Report) χωρίς να ομιλούν για «reset» ή σφαίρες επιρροής. Μπορεί να επαναβεβαιώθηκε η «πολιτική ανοιχτών θυρών» αλλά αυτή την φορά δεν ονομάσθηκε η Ουκρανία. Ο εκδότης του γνωστού National Interest, Τζέικομπ Χέιλμπρουν σε ειδικό άρθρο του άφησε να εννοηθεί ότι πιθανώς να επιδιωχθεί η «αυστριακή λύση» για την Ουκρανία με την ουδετεροποίηση της.

Δεν είναι ούτε προς το συμφέρον της Ουκρανίας ούτε των ΗΠΑ και των δυτικών συμμάχων της να συνεχιστεί η υφιστάμενη στρατηγική ασάφεια. Το ΝΑΤΟ δεν είναι πιο αδύναμο με μια ουδέτερη Αυστρία και θα ήταν πιο σταθερό χωρίς τη συνεχιζόμενη ασάφεια της Ουκρανίας. Σε αντάλλαγμα, η Ρωσία θα αποδεχόταν επίσης την ουκρανική πολιτεία και ουδετερότητα και θα αποσύρει τα στρατεύματά της από τα ουκρανικά σύνορα. Η διαβούλευση συνεχιζόταν στην Βιέννη στον ΟΑΣΕ.

Μία συνεχιζόμενη κρίση στην περιοχή και οι εντάσεις στις σχέσεις Ρωσίας-ΗΠΑ/ΝΑΤΟ δεν ευνοούν τα ελληνικά συμφέροντα και από πλευράς μας θα πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για συνεχιστεί η ύφεση και να επιτευχθεί αποκλιμάκωση με μία πολιτική διευθέτηση.

General view of the meeting

Το διαβάσαμε εδώ

Διαβάστε περισσότερα...

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολόγιου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.